donderdag, juni 13, 2024
DidactiekKindLeerkrachtenOnderwijs

Schrijfontwikkeling


De schrijfontwikkeling van kinderen bestaat ongeveer uit vier fases: ongeletterd, opkomend, overgang en vloeiend. Weten in welke fase een kind zich bevindt, kan zijn schrijfontwikkeling helpen ondersteunen.
Het vermogen van het kind om te schrijven is afhankelijk van zijn vermogen om een breed scala aan geletterdheidsvaardigheden onder de knie te krijgen, waaronder het herkennen van letters, het interpreteren van geluiden en het afdrukbewustzijn, zoals de spatiëring van woorden.

Ongeletterde stadium: Krabbelen is goed (0 tot 2 jaar)

In de eerste fase van de schrijfontwikkeling is elk krabbelen of tekenen dat een kind doet schrijven.
Terwijl ze jou en andere volwassenen zien schrijven, worden jonge kinderen aangemoedigd om kleurpotloden op te pakken en te beginnen met krabbelen. Dit soort fantasiespel laat zien dat een kind denkt: “Ik ben ook een schrijver!”

Het is een mijlpaal waarop een kind beseft dat haar ideeën kunnen bestaan als schrijven.
Je weet dat dit gebeurt als je haar ziet krabbelen of tekenen terwijl ze woorden uitspreekt of een verhaal vertelt.

Opkomende fase: een letter verschijnt schriftelijk (2 tot 4 jaar)

Krabbelt een kind veel willekeurige letters op een pagina? Dat is geweldig! Dit betekent dat hij zich in de tweede fase van schrijfontwikkeling bevindt, wat meestal gebeurt tussen de leeftijd van 2 en 4 jaar.
Kinderen in deze fase zetten de grote stap van het schrijven van krabbels naar het besef dat de “krabbels” die volwassenen gebruiken om te schrijven symbolen zijn. Letters genoemd.
Ze matchen letters niet helemaal met klanken – althans niet consequent – maar ze beginnen te begrijpen dat letters een speciale rol spelen bij het schrijven.
Aan het begin van deze fase kunnen kinderen nog andere symbolen gebruiken, zoals tekeningen of kronkels. Naarmate ze vorderen, beginnen kinderen alleen letters te gebruiken en zullen ze resoluut verklaren dat ze schrijven.

Overgangsfase: Letters worden woorden (4 tot 7 jaar)

Wanneer kinderen beginnen te beseffen dat woorden uit klanken bestaan en dat letters deze klanken vertegenwoordigen, stoppen ze met het gebruik van willekeurige letters in hun schrijven.
In plaats daarvan proberen ze de geluiden die ze in een woord horen te koppelen aan letters die ze kennen.
Deze cognitieve sprong vindt vaak plaats tussen de leeftijd van 4 en 7 jaar.

Een kind kan ‘Mijn kat is blij’ spellen als ‘mein kat z bly’. Dit type spelling wordt ‘verzonnen spelling’ genoemd. Er zijn aanwijzingen dat deze poging om individuele klanken in woorden te matchen, aantoont dat de schrijf- en leesvaardigheid van een kind sterker wordt.

Vloeiende fase: Spelling begint betekenis te krijgen (5 tot 6 jaar)

In deze fase (die meestal tussen de leeftijd van 5 en 6 jaar gebeurt), beginnen kinderen “woordenboek” spelling te gebruiken in plaats van “verzonnen” spelling.
De spelling is misschien niet nauwkeurig, maar kinderen zijn zich er nu van bewust dat verschillende spellingen verschillende betekenissen kunnen hebben.
Ze beginnen zelfs enkele woorden te onthouden, vooral lastige maar veelvoorkomende woorden (zoals ‘was’, ‘en’, ‘de’), zodat ze ze correct kunnen spellen.

Schrijven is heel belangrijk

Het leren schrijven van een samenhangende, effectieve tekst is een moeilijke en langdurige prestatie van cognitieve ontwikkeling.
Schrijven is een van de vormen van communicatie die een persoon zijn hele leven volgt.
Het ondersteunt de uitwisseling van ideeën en gedachten tussen mensen door tijd en ruimte. Net als alle andere vormen van gedachten uitdrukking speelt het een belangrijke rol in de samenleving.