dinsdag, juni 18, 2024
KindOuders

Hoogsensitief persoon


Een Hoogsensitief persoon is een term bedacht door psycholoog Elaine Aron.
Volgens de theorie van Aron zijn deze personen een subgroep van de bevolking die hoog scoren op een persoonlijkheidskenmerk dat bekend staat als sensorische verwerkingsgevoeligheid of SPS.
Degenen met een hoog niveau van SPS vertonen een verhoogde emotionele gevoeligheid, een sterkere reactie op zowel externe als interne prikkels – pijn, honger, licht en geluid – en een complex innerlijk leven.

Hoogsensitiviteit begrijpen

Het concept van hoogsensitiviteit heeft aan populariteit gewonnen in de jaren sinds Aron het bedacht, vooral omdat steeds meer mensen zichzelf als hoogsensitief begonnen te identificeren. Over het algemeen wordt aangenomen dat ongeveer 15 tot 20 procent van de bevolking hoogsensitief is.

Van deze personen wordt gedacht dat ze meer dan anderen gestoord zijn door geweld, spanning of gevoelens van overweldigd zijn. Als gevolg hiervan kunnen ze gezamenlijke inspanningen leveren om situaties te vermijden waarin dergelijke dingen zich kunnen voordoen. Aan de meer positieve kant van de eigenschap wordt gedacht dat hoogsensitiviteit verband houdt met hogere niveaus van creativiteit, rijkere persoonlijke relaties en een grotere waardering voor schoonheid.

Ben je een hoogsensitief persoon?

Als je sterk reageert op kritiek, sneller fysiek en emotioneel overprikkeld raakt dan anderen en een rijk innerlijk leven hebt, kun je hoog scoren op zintuiglijke verwerkingsgevoeligheid. Je kunt ook het gevoel hebben dat je meer empathie hebt en behoorlijk gevoelig bent voor de stemmingen van anderen.

Hoogsensitiviteit is van toepassing op een aantal verschillende categorieën. Volgens de onderzoekers die dit persoonlijkheidskenmerk hebben geïdentificeerd, zijn er verschillende eigenschappen of kenmerken die hoogsensitieve personen gemeen hebben:

  • Gewelddadige films of tv-programma’s vermijden omdat ze te intens aanvoelen en je een onrustig gevoel geven
  • Diep ontroerd zijn door schoonheid, uitgedrukt in kunst, natuur of de menselijke geest, of soms zelfs een goede commercial
  • Overweldigd worden door zintuiglijke prikkels zoals luidruchtige menigten, felle lichten of ongemakkelijke kleding
  • Nood hebben aan downtime (niet alleen een voorkeur), vooral als je hectische dagen hebt; zich terugtrekken in een donkere, stille kamer
  • Een rijk en complex innerlijk leven hebben, compleet met diepe gedachten en sterke gevoelens die daarbij horen

De Arons ontwikkelden ook een hoogsensitieve persoonstest, ofwel een persoonlijkheidsvragenlijst om mensen te helpen zichzelf als hoogsensitief te identificeren.

Hoe vaak komen hoogsensitief voor?

Men denkt dat hoogsensitieve mensen ongeveer 20% van de algemene bevolking uitmaken.

Hoogsensitieve mensen kunnen baat hebben bij het vinden van manieren om met de stress waarmee ze vaak worden geconfronteerd om te gaan. Dit geldt zowel voor degenen die zichzelf herkennen als hoogsensitief als voor degenen die een dierbare hebben die gevoeliger is dan de gemiddelde persoon.

Wat veroorzaakt hooggevoeligheid?

Wat een persoon hoogsensitief maakt, hangt waarschijnlijk af van verschillende factoren, zoals evolutie, omgeving, genetica en ervaringen in de vroege kinderjaren.

Naast de mens komt hoogsensitiviteit voor bij minstens 100 andere diersoorten. Onderzoek suggereert dat hoogsensitiviteit een evolutionaire eigenschap is die de overlevingskans vergroot, omdat deze personen op hun hoede zijn voor potentiële roofdieren of gevaarlijke situaties.
Natuurlijk resulteert constant op je hoede zijn als er geen onmiddellijke dreiging is vaak in angst.

Onderzoek toont ook aan dat een gebrek aan ouderlijke warmte tijdens het opgroeien ertoe kan leiden dat een kind hoogsensitiviteit ontwikkelt en deze eigenschap naar volwassenheid draagt. Hetzelfde geldt voor negatieve ervaringen in de vroege kinderjaren.
Als je als kind een trauma hebt meegemaakt, is de kans groter dat je als volwassene een hoogsensitieve persoon wordt.

Genetica kan bijdragen aan hoogsensitiviteit. Met name het dopaminesysteem kan een rol spelen. Het tast de persoonlijkheid aan en kan ervoor zorgen dat sommige mensen meer geneigd zijn dan anderen om hoogsensitief te worden.
Hoogsensitiviteit is ook erfelijk.

Bovendien kunnen de genen van een persoon evolueren als reactie op negatieve vroege ervaringen, waardoor ze vatbaarder worden om een hoogsensitief persoon te worden.

Impact

Het heeft zowel voordelen als uitdagingen. Het is mogelijk om te snel beledigd te zijn door mensen die geen kwaad bedoelen of die hun best doen om aardig te zijn. Het is ook mogelijk om overdreven te reageren op dagelijkse stressoren of relatieproblemen, vooral als je als reactie emotioneel agressief wordt.

Het zijn betekent echter niet noodzakelijkerwijs dat je je negatieve motieven voorstelt als ze er niet zijn. Het is meer dat je ze gemakkelijker waarneemt. Of u kunt dieper worden beïnvloed door negatieve ervaringen, wat niet noodzakelijkerwijs een zwakte is.

Enkele van de manieren waarop het je leven kan beïnvloeden, zijn:

  • U kunt situaties vermijden waarin u zich overweldigd voelt. Hoogsensitieve mensen kunnen meer last hebben van bepaalde situaties, zoals spanning, geweld en conflicten, waardoor ze dingen gaan vermijden waar ze zich ongemakkelijk bij voelen.
  • U kunt zeer worden geraakt door schoonheid of emotionaliteit. Hoogsensitieve mensen zijn vaak diep geraakt door de schoonheid die ze om zich heen zien. Ze kunnen huilen tijdens het bekijken van bijzonder hartverwarmende video’s.
  • U kunt hechte relaties met anderen hebben. Ze geven veel om hun vrienden en hebben de neiging om diepe banden met mensen aan te gaan. Nogmaals, de empathie die een hoogsensitief persoon aan tafel brengt, is een krachtig hulpmiddel om een ondersteunende vriend en geliefde te zijn.
  • Misschien ben je dankbaar voor het leven dat je hebt. Hoogsensitieve mensen waarderen een goed glas wijn, een goede maaltijd.  Of een mooi lied op een niveau waar de meeste mensen geen toegang toe hebben. Ze kunnen meer existentiële angst voelen. Maar ze kunnen ook meer dankbaarheid voelen voor wat ze in het leven hebben, wetende dat het mogelijk vluchtig is en niets zeker is.

Een groot voordeel is het vermogen om je in te leven. Empathie is een hulpmiddel dat sterke relaties en een diep bevredigend emotioneel leven kan bevorderen. Natuurlijk is het belangrijk om onderscheid te maken tussen jouw gevoelens en die van anderen.