Informeel leren

Informeel leren speelt een belangrijke rol in het basisonderwijs in zowel Nederland als België, maar verschilt wezenlijk van de meer gestructureerde vormen van leren zoals formeel en non-formeel leren. Waar formeel leren plaatsvindt binnen een vastgestelde leeromgeving met duidelijke doelen, certificaten en gestructureerde lessen, is informeel leren juist ongestructureerd en vaak onbedoeld. Het vindt plaats tijdens alledaagse activiteiten, zowel binnen als buiten de school, en is een natuurlijk bijproduct van ervaringen en sociale interacties.

In het basisonderwijs

In het basisonderwijs betekent informeel leren dat kinderen kennis en vaardigheden opdoen zonder dat dit expliciet wordt gepland of begeleid. Denk hierbij aan het leren omgaan met conflicten op het schoolplein, het ontdekken van nieuwe interesses tijdens het buitenspelen, of het ontwikkelen van sociale vaardigheden door samen te werken aan een project. Dit soort leren is spontaan, contextgebonden en vaak gerelateerd aan de directe belevingswereld van het kind. Het is niet gericht op het behalen van een diploma of certificaat, maar draagt wel bij aan de persoonlijke en sociale ontwikkeling van leerlingen.

Meer erkend.

Informeel leren wordt steeds meer erkend als een waardevolle aanvulling op het traditionele onderwijs. Onderzoek toont aan dat kinderen een groot deel van hun kennis en vaardigheden opdoen via informele leermomenten, zoals het stellen van vragen, het observeren van anderen, of het experimenteren met nieuwe ideeën. Deze vorm van leren is vooral effectief omdat het aansluit bij de intrinsieke motivatie en nieuwsgierigheid van kinderen, en omdat de geleerde lessen direct toepasbaar zijn in hun dagelijks leven.

In België

In België wordt informeel leren, net als in Nederland, gezien als een essentieel onderdeel van een brede leercultuur. Het wordt vaak gekoppeld aan initiatieven die zelfsturing en spontane leerprocessen stimuleren, zoals peer learning, mentorschap en het leren van en met elkaar in de klas. Ook hier geldt dat informeel leren niet beperkt is tot de schoolomgeving; het vindt ook plaats thuis, in de buurt, of tijdens buitenschoolse activiteiten.

Conclusie

Kortom, informeel leren in het basisonderwijs is een krachtige en onmisbare vorm van leren die kinderen helpt om zich op een natuurlijke en betekenisvolle manier te ontwikkelen. Het vraagt van leerkrachten en ouders dat zij ruimte bieden voor spontane leerervaringen en dat zij de waarde van alledaagse leermomenten erkennen en stimuleren.

Meer informatie:

– Volwassenenleren.nl – Formeel, non-formeel, informeel leren
– SER – Informeel leren en een vanzelfsprekende leercultuur
– Cevora.be – Informeel leren: definitie, voordelen en uitrol

Heb je nog specifieke vragen over hoe informeel leren in de praktijk wordt toegepast, of wil je meer weten over de verschillen tussen Nederland en België?